EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), özellikle travmatik ve zorlayıcı yaşam deneyimlerinin psikolojik etkileriyle çalışmak amacıyla kullanılan yapılandırılmış bir psikoterapi yöntemidir.
Bazı yaşantılar üzerinden uzun zaman geçmiş olsa bile bugün hâlâ yoğun duygulara, bedensel tepkilere, kaçınmaya ya da kişinin kendisiyle ilgili olumsuz düşüncelere yol açabilir. EMDR Terapisi’nde amaç yaşanan olayı unutmak değil, olayın bugün üzerindeki rahatsız edici etkisinin azalmasını ve anının daha işlevsel biçimde işlenmesini sağlamaktır.
EMDR özellikle travma ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) alanındaki etkinliğiyle öne çıkan; farklı psikolojik güçlüklerde de klinik değerlendirmeye bağlı olarak kullanılabilen bir psikoterapi yöntemidir.
Travmatik Yaşantılar Neden Etkisini Sürdürebilir?
Travma yalnızca yaşamı tehdit eden büyük olaylardan ibaret değildir. Kaza, afet, şiddet, kayıp ve istismar gibi yaşantıların yanı sıra çocukluk döneminde yaşanan ihmal, aşağılanma, yoğun korku, zorbalık, terk edilme ya da kişinin baş etmekte zorlandığı başka deneyimler de uzun süreli psikolojik etkiler bırakabilir.
Çoğu yaşantı zaman içerisinde doğal biçimde işlenir. Ancak bazı deneyimlerde olayla ilişkili görüntüler, düşünceler, duygular ve bedensel tepkiler hâlâ olay yaşanıyormuş gibi tetiklenebilir.
Kişi bugün güvende olduğunu bilmesine rağmen yoğun kaygı yaşayabilir, belirli durumlardan kaçınabilir veya geçmişte oluşan “Güvende değilim”, “Yetersizim”, “Kontrol bende değil” gibi düşüncelerin etkisini sürdürebilir.
EMDR terapisi bu tür işlenmemiş ya da yeterince bütünleşmemiş deneyimlerin ele alınmasına odaklanır.
Travma Sonrası Görülebilecek Belirtiler
Travmatik veya yoğun biçimde zorlayıcı deneyimlerden sonra herkeste aynı belirtiler görülmez. Bununla birlikte bazı kişilerde:
Olayla ilgili istemsiz anılar veya görüntüler,
Kâbuslar,
Olayı hatırlatan kişi, yer ya da durumlardan kaçınma,
Sürekli tetikte olma,
İrkilme tepkilerinde artış,
Uyku ve konsantrasyon güçlükleri,
Yoğun suçluluk veya utanç,
Öfke ve huzursuzluk,
Bedensel gerginlik,
Kendisi veya dünya hakkında olumsuz düşünceler
ortaya çıkabilir.
Bu belirtilerin niteliği ve kişinin günlük yaşamını ne ölçüde etkilediği terapi sürecinin planlanmasında önemlidir.
EMDR Terapisi Nedir?
EMDR, Francine Shapiro tarafından geliştirilen ve travmatik anıların işlenmesine yönelik yapılandırılmış bir terapi yaklaşımıdır.
EMDR’de kişinin zorlayıcı anıya ilişkin görüntüsü, düşünceleri, duyguları ve bedensel tepkileri birlikte değerlendirilir. Terapi sırasında göz hareketleri veya diğer çift yönlü uyarım yöntemlerinden yararlanılabilir.
Ancak EMDR yalnızca göz hareketlerinden oluşan bir teknik değildir. Değerlendirme, hazırlık, kaynak geliştirme, anıların çalışılması ve sürecin yeniden değerlendirilmesini içeren kapsamlı bir psikoterapi yaklaşımıdır.
EMDR Terapisi Nasıl Uygulanır?
EMDR terapisi standart olarak sekiz aşamalı bir protokol çerçevesinde yürütülür. Bununla birlikte terapi süreci her danışanın yaşam öyküsü, ihtiyaçları, kaynakları ve terapi hedeflerine göre kişiselleştirilir.
1. Öykü Alma ve Terapi Planının Oluşturulması
İlk aşamada kişinin mevcut güçlükleri, yaşam öyküsü, geçmişte yaşadığı önemli deneyimler ve terapiye başvurma nedenleri değerlendirilir.
Hangi anıların veya yaşantıların çalışılacağı bu değerlendirme sonucunda belirlenir.
2. Hazırlık
EMDR uygulamasına geçmeden önce kişinin süreç hakkında bilgi sahibi olması önemlidir.
Gerektiğinde duygu düzenleme, güvenli alan, kaynak geliştirme ve zorlayıcı duygularla baş etmeyi destekleyen çalışmalar yapılabilir.
Her danışanda doğrudan travmatik anının çalışılmasına başlanmaz. Hazırlık süresinin uzunluğu kişinin ihtiyaçlarına göre değişebilir.
3. Değerlendirme
Çalışılacak anıyla ilişkili:
Rahatsız edici görüntü,
Olumsuz düşünce,
İstenen olumlu düşünce,
Duygular,
Rahatsızlık düzeyi,
Bedensel duyumlar
belirlenir.
Bu değerlendirme terapide hangi unsurların ele alınacağını daha açık hale getirir.
4. Duyarsızlaştırma
Kişi hedef anıya odaklanırken çift yönlü uyarım uygulanır. En sık kullanılan yöntem göz hareketleridir; ancak uygun durumlarda farklı bilateral uyarım biçimleri de kullanılabilir.
Bu süreçte ortaya çıkan düşünceler, duygular, görüntüler ve bedensel tepkiler takip edilir.
Amaç anıyı silmek veya unutturmak değil, anıyla ilişkili rahatsızlığın azalmasına ve deneyimin daha uyumlu biçimde işlenmesine yardımcı olmaktır.
5. Yerleştirme
Rahatsızlık azaldıkça kişinin kendisiyle ilgili daha işlevsel ve olumlu düşüncesinin güçlendirilmesi üzerinde çalışılır.
Örneğin “Çaresizim” düşüncesinin yerine “Artık güvendeyim” veya “Bununla baş edebilirim” gibi kişinin mevcut gerçekliğiyle uyumlu düşünceler yerleşebilir.
6. Beden Tarama
Anı düşünüldüğünde bedende hâlâ rahatsızlık olup olmadığı değerlendirilir.
Travmatik yaşantılar yalnızca düşünceler ve duygularla değil, bedensel tepkilerle de ilişkili olabildiğinden bedenin verdiği tepkiler terapi sürecinde dikkate alınır.
7. Kapanış
Her seansın sonunda kişinin yeterince dengelenmiş biçimde seanstan ayrılması hedeflenir.
İşleme tamamlanmamışsa seans uygun biçimde kapatılır ve gerektiğinde duygu düzenleme çalışmalarından yararlanılır.
8. Yeniden Değerlendirme
Sonraki görüşmede önceki seansta çalışılan anının mevcut etkisi yeniden değerlendirilir.
Rahatsızlığın ne ölçüde değiştiğine bakılır ve terapi planı buna göre sürdürülür.
EMDR Terapisi Kaç Seans Sürer?
EMDR terapisi için herkes için geçerli sabit bir seans sayısı yoktur.
Tek bir olayın etkileriyle çalışmak ile çocukluktan itibaren tekrarlayan zorlayıcı deneyimlerin etkileriyle çalışmak aynı sürede tamamlanmayabilir.
Terapi süresini etkileyebilecek faktörler arasında:
Çalışılacak deneyimlerin sayısı,
Yaşantıların ne kadar eski olduğu,
Tekrarlayıcı olup olmadığı,
Mevcut belirtilerin şiddeti,
Kişinin mevcut yaşam koşulları,
Duygu düzenleme kapasitesi,
Eşlik eden başka psikolojik güçlükler
bulunabilir.
Bu nedenle terapi süresi ilk görüşmeden kesin bir seans sayısı verilerek değil, değerlendirme ve terapi sürecindeki ilerlemeye göre planlanır.
EMDR Terapisi Kimler İçin Uygundur?
EMDR özellikle travmatik veya yoğun biçimde zorlayıcı deneyimlerin bugün üzerindeki etkilerinin devam ettiği durumlarda değerlendirilebilir.
Bunlar arasında trafik kazaları, afetler, kayıplar, şiddet, istismar, çocukluk dönemindeki zorlayıcı yaşantılar ve kişinin üzerinde kalıcı psikolojik etkiler bırakan diğer deneyimler bulunabilir.
EMDR’nin uygun olup olmadığı yalnızca kişinin yaşadığı soruna bakılarak belirlenmez. Yaşam öyküsü, mevcut psikolojik durumu, terapi hedefleri ve ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle EMDR uygulamasına başlamadan önce klinik değerlendirme yapılması önemlidir.
İzmir’de EMDR Terapisi
İzmir’de EMDR terapisi; travmatik yaşantılar, geçmişte yaşanan zorlayıcı olayların bugünkü etkileri ve travmayla ilişkili psikolojik güçlüklerle çalışırken kullanılabilir. Terapi süreci kişinin yaşadığı sorunlar, geçmiş deneyimleri ve ihtiyaçları değerlendirilerek kişiye özel olarak planlanır.
Yüz yüze EMDR görüşmelerini İzmir Konak, Üçyol ofisimde gerçekleştiriyorum. Ofisin Üçyol Metro’ya yakın konumu; Konak’ın yanı sıra Göztepe, Güzelyalı, Hatay, Alsancak, Karabağlar ve çevre bölgelerden ulaşımı kolaylaştırmaktadır.
EMDR süreci her danışanda doğrudan travmatik anıların çalışılmasıyla başlamaz. İlk görüşmelerde mevcut güçlükler, yaşam öyküsü, terapi hedefleri ve EMDR çalışmasına hazır oluş değerlendirilir. Gerektiğinde duygu düzenleme ve kaynak geliştirme çalışmalarının ardından EMDR uygulamasına geçilir.
EMDR hakkında ayrıntılı bilgi için Konak Psikolog sayfasını inceleyebilirsiniz.
Ofisin konumu ve ulaşım bilgileri için Üçyol Psikolog sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
EMDR sırasında yaşadığım olayı ayrıntılı biçimde anlatmak zorunda mıyım?
Hayır. EMDR çalışmasında kişinin yaşadığı olayın bütün ayrıntılarını anlatması her zaman gerekli değildir. Terapinin yürütülebilmesi için gereken bilgiler terapi sürecinde birlikte belirlenir.
EMDR anıları siler mi?
Hayır. Amaç anıyı ortadan kaldırmak değildir. Kişi yaşadığı olayı hatırlamaya devam eder; hedef, anıyla ilişkili yoğun rahatsızlığın azalması ve deneyimin daha işlevsel biçimde işlenmesidir.
İlk seansta EMDR uygulanır mı?
Her zaman değil. İlk görüşmelerde değerlendirme yapılır. Kişinin ihtiyaçlarına göre hazırlık ve kaynak geliştirme çalışmalarına zaman ayrılabilir.
EMDR yalnızca travma sonrası stres bozukluğunda mı kullanılır?
EMDR’nin en güçlü bilimsel dayanaklarından biri travma ve TSSB alanındadır. Bunun dışında farklı psikolojik güçlüklerde de klinik değerlendirmeye bağlı olarak EMDR’den yararlanılabilir.
Online EMDR uygulanabilir mi?
Uygun danışanlarda ve gerekli klinik koşullar sağlandığında EMDR online psikoterapi kapsamında da uygulanabilir. Yüz yüze veya online çalışmanın uygunluğu değerlendirme sürecinde ele alınır. Online terapi ve online psikolog görüşmeleri hakkında ayrıntılı bilgi için Online Terapi sayfasını inceleyebilirsiniz.
EMDR terapisine nasıl başlanır?
İlk görüşmede yaşanan sorunlar, terapiye başvurma nedeni, önemli yaşam deneyimleri ve terapi hedefleri değerlendirilir. EMDR’nin uygun olduğuna karar verilmesi halinde terapi planı oluşturulur.
İzmir’de yüz yüze EMDR görüşmeleri nerede yapılıyor?
Yüz yüze görüşmeler Konak Üçyol’daki psikolog ofisimde gerçekleştirilmektedir. Ofis Üçyol Metro’ya yakın konumdadır.
Konak’ta EMDR terapisi için başvurabilir miyim?
Evet. Yüz yüze EMDR görüşmeleri Konak’ın Üçyol bölgesindeki ofiste gerçekleştirilmektedir. EMDR’nin başvuru nedeniniz açısından uygunluğu ilk değerlendirme görüşmesinde ele alınır.
EMDR hakkında nasıl bilgi alabilirim?
EMDR süreci ve randevu hakkında bilgi almak için iletişim sayfasından veya WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.